گذرنامه یا پاسپورت، یکی از مهم‌ترین اسناد هویتی و بین‌المللی هر فرد ایرانی است و در بسیاری از فرآیندهای مرتبط با سفر و امور بین‌المللی، به‌عنوان مرجع اصلی شناسایی فرد مورد استفاده قرار می‌گیرد. با این حال، برخلاف تصور رایج، ترجمه رسمی گذرنامه همیشه برای استفاده در کشور مقصد لازم نیست و کاربرد آن با ترجمه سایر مدارک هویتی مانند شناسنامه و کارت ملی تفاوت دارد. برای ورود به بسیاری از کشورها، ارائه اصل گذرنامه معتبر کافی است و ترجمه آن به‌ طور معمول مورد نیاز نیست؛

اما در برخی فرآیندهای اداری، حقوقی و تجاری، ارائه ترجمه رسمی گذرنامه می‌تواند ضروری باشد. ثبت شرکت یا انجام برخی امور حقوقی در خارج از کشور، ارائه سوابق و مستندات سفر، بعضی پرونده‌های مهاجرتی و اداری و موارد مشابه، از جمله موقعیت‌هایی هستند که ممکن است به ترجمه رسمی گذرنامه نیاز داشته باشند.

نکته مهم دیگری که بسیاری از متقاضیان به آن توجه نمی‌کنند، اهمیت نحوه درج نام و نام خانوادگی در گذرنامه برای سایر ترجمه‌های رسمی است. اسپل (Spelling) لاتین نام، نام خانوادگی و سایر مشخصات فردی درج‌ شده در گذرنامه، در بسیاری از موارد مبنای تنظیم مشخصات فرد در ترجمه رسمی سایر مدارک قرار می‌گیرد. به همین دلیل، یکسان بودن نحوه نگارش نام در تمام ترجمه‌ها اهمیت زیادی دارد و از ایجاد مغایرت میان مدارک جلوگیری می‌کند. دارالترجمه رسمی مرکزی تهران در ترجمه رسمی مدارک، مشخصات لاتین و اسپل نام را با توجه به گذرنامه بررسی و تنظیم می‌کند تا هماهنگی و یکپارچگی اطلاعات هویتی در مجموعه مدارک حفظ شود.

خلاصه سریع

گذرنامه چیست و چه اطلاعاتی دارد؟

گذرنامه ایرانی توسط سازمان پاسپورت وزارت کشور صادر می‌شود و شامل اطلاعات زیر است:

مشخصات فردی شامل نام، نام خانوادگی، نام پدر، تاریخ تولد، محل تولد، جنسیت و ملیت. شماره گذرنامه، تاریخ صدور و تاریخ انقضا. اطلاعات ماشین‌خوان (MRZ) در پایین صفحه مشخصات. صفحات ویزا که نشان‌دهنده سابقه سفر به کشورهای مختلف هستند. در گذرنامه‌های قدیمی‌تر، نام همسر و فرزندان هم ممکن است درج شده باشد.

هر یک از این بخش‌ها بسته به هدف ترجمه ممکن است نیاز به ترجمه داشته باشد یا نداشته باشد. در اکثر موارد ترجمه صفحه مشخصات اصلی کافی است، اما برخی موارد خاص نیاز به ترجمه صفحات ویزا هم دارند.

شرایط ترجمه رسمی گذرنامه

اصل یا کپی؟

اصل گذرنامه برای ترجمه رسمی الزامی است. مترجم رسمی موظف است اصل مدرک را رؤیت کند تا صحت ترجمه را تأیید نماید. کپی گذرنامه حتی اگر برابر با اصل باشد، برای ترجمه رسمی کافی نیست.

گذرنامه منقضی‌شده

گذرنامه‌های منقضی‌شده هم قابل ترجمه رسمی هستند. این موضوع برای مواردی که نیاز به اثبات سابقه سفر یا هویت در تاریخ مشخصی وجود دارد اهمیت دارد. در ترجمه تاریخ انقضا دقیقاً ذکر می‌شود.

گذرنامه‌های قدیمی

گذرنامه‌های دفترچه‌ای قدیمی که اطلاعاتشان به صورت دستنویس درج شده هم قابل ترجمه رسمی هستند، مشروط بر اینکه متن خوانا باشد.

چه صفحاتی ترجمه می‌شوند؟

در حالت استاندارد، صفحه مشخصات اصلی (صفحه اول) ترجمه می‌شود. در صورت نیاز به اثبات سابقه سفر، صفحات ویزاهای درج‌شده هم ترجمه می‌شوند. اگر در گذرنامه نام همسر یا فرزندان درج شده، آن صفحات هم ترجمه می‌شوند.

امکان اخذ تأییدات

گذرنامه ترجمه‌شده برای اخذ تأییدات دادگستری و وزارت امور خارجه نیازی به مدرک پشتیبان اضافه ندارد. برای کشورهای عضو کنوانسیون لاهه آپوستیل هم قابل اخذ است.

محدودیت‌ها و مواردی که پیش از سفارش باید بررسی کنید

گذرنامه‌هایی که آسیب فیزیکی دیده‌اند اگر اطلاعات صفحه اصلی ناخوانا شده باشد، قابل ترجمه نیستند. اگر اطلاعات همچنان خواناست اما گذرنامه آسیب دیده، پیش از سفارش این موضوع را با کارشناسان در میان بگذارید.

ناهماهنگی اطلاعات بین گذرنامه‌های مختلف برخی افراد در طول سال‌ها چند گذرنامه داشته‌اند که در آن‌ها اسپل نام یا تاریخ تولد متفاوت درج شده است. اگر چنین وضعیتی دارید، پیش از سفارش مشخص کنید کدام گذرنامه مرجع است.

گذرنامه دیپلماتیک یا خدمت این نوع گذرنامه‌ها هم قابل ترجمه رسمی هستند اما نوع گذرنامه در ترجمه دقیقاً ذکر می‌شود.

صفحات ویزا با مهر نامشخص اگر برخی مهرها یا ویزاهای درج‌شده در صفحات گذرنامه خوانا نیستند، مترجم رسمی این موضوع را در ترجمه قید می‌کند.

مراحل ترجمه رسمی گذرنامه

اصل گذرنامه به دارالترجمه تحویل داده می‌شود. در تهران پیک معتمد رایگان مدرک را دریافت می‌کند و برای شهرستان‌ها می‌توانید ابتدا تصویر با کیفیت بالا از صفحه مشخصات را از طریق واتس‌اپ ارسال کنید تا فرآیند زودتر آغاز شود.

مترجم رسمی دارای پروانه از قوه قضاییه صفحات مورد نیاز را ترجمه کرده و با مهر و امضا تأیید می‌کند. در صورت نیاز تأییدات دادگستری و وزارت امور خارجه در ادامه اخذ می‌شود. برای کشورهای عضو کنوانسیون لاهه، آپوستیل هم در صورت درخواست انجام می‌شود. برای اطلاع از مراحل کلی ترجمه رسمی و تأییدات، صفحه ترجمه رسمی مدارک راهنمای جامعی ارائه می‌دهد.

ثبت شرکت در خارج از کشور

یکی از رایج‌ترین کاربردهای ترجمه رسمی گذرنامه، ثبت شرکت یا راه‌اندازی کسب‌وکار در خارج از کشور است. اکثر کشورها برای ثبت شرکت از سوی اتباع خارجی، ترجمه رسمی گذرنامه را به عنوان یکی از مدارک اصلی درخواست می‌کنند.

اثبات سابقه سفر

در برخی پرونده‌های مهاجرتی و ویزا، لازم است سابقه سفر به کشورهای خاص اثبات شود. در این صورت صفحات ویزاهای درج‌شده در گذرنامه هم باید ترجمه رسمی شوند.

امور حقوقی در خارج از کشور

پرونده‌های حقوقی در کشور مقصد که نیاز به اثبات هویت متقاضی دارند، از جمله ارث، وصیت، دعاوی مالی و قراردادهای بین‌المللی.

برخی درخواست‌های ویزا

در اکثر موارد ارائه خود گذرنامه برای درخواست ویزا کافی است. اما برخی کشورها یا نوع خاصی از ویزاها ممکن است ترجمه رسمی گذرنامه را هم بخواهند. این موضوع را از سفارت کشور مقصد استعلام بگیرید.

افتتاح حساب بانکی در خارج

برخی بانک‌های خارجی برای افتتاح حساب از اتباع ایرانی، علاوه بر ارائه اصل گذرنامه، ترجمه رسمی آن را هم درخواست می‌کنند.

نکات مهمی که پیش از ترجمه گذرنامه باید بدانید

گذرنامه مرجع اسپل نام است
این مهم‌ترین نکته‌ای است که باید بدانید. وقتی سایر مدارک هویتی مثل شناسنامه یا کارت ملی ترجمه می‌شوند، اسپل نام از روی گذرنامه استخراج می‌شود. اگر اسپل نام در گذرنامه با آنچه شما در ذهن دارید متفاوت است، یا اگر می‌خواهید اسپل خاصی در ترجمه‌ها درج شود، این موضوع را پیش از سفارش مشخص کنید.

تأیید اصالت گذرنامه در مقصد
برخی کشورها گذرنامه ترجمه‌شده را از طریق سفارت ایران در آن کشور تأیید اصالت می‌کنند. اگر مرجع مقصد چنین الزامی دارد، این موضوع مسیر تأییدات را کمی متفاوت می‌کند.

گذرنامه در مقابل شناسنامه به عنوان مدرک هویتی
در اکثر پرونده‌های مهاجرتی هر دو مدرک درخواست می‌شوند. اما اگر فقط یکی از آن‌ها لازم است، گذرنامه معمولاً سند هویتی قوی‌تری محسوب می‌شود چرا که اسپل لاتین نام در آن درج شده است.

چند گذرنامه فعال یا منقضی
اگر چند گذرنامه دارید که در یکی از آن‌ها ویزای مهم یا سابقه سفری درج شده که لازم است ترجمه شود، مشخص کنید کدام گذرنامه یا کدام صفحات باید ترجمه شوند.

الزامات کشورهای مختلف برای ترجمه گذرنامه

آلمان و کشورهای حوزه شینگن
برای ثبت شرکت یا امور حقوقی در آلمان، ترجمه رسمی گذرنامه باید به زبان آلمانی انجام شود. دارالترجمه آلمانی مرکزی این ترجمه را با رعایت اصطلاحات دقیق حقوقی انجام می‌دهد.

کشورهای عربی
برای ثبت شرکت یا امور حقوقی در کشورهای عربی مثل امارات، عربستان و قطر، ترجمه عربی گذرنامه لازم است. دارالترجمه عربی مرکزی این خدمت را ارائه می‌دهد.

ترکیه
برای ثبت شرکت یا امور رسمی در ترکیه، ترجمه رسمی به ترکی استانبولی لازم است. دارالترجمه ترکی مرکزی این کار را انجام می‌دهد.

کانادا، استرالیا و انگلستان
برای اکثر امور رسمی در این کشورها، ترجمه انگلیسی گذرنامه توسط دارالترجمه انگلیسی مرکزی کافی است.

هزینه و زمان ترجمه رسمی گذرنامه

تعرفه ترجمه رسمی گذرنامه مطابق تعرفه ترجمه رسمی مصوب قوه قضاییه محاسبه می‌شود. اگر علاوه بر صفحه اصلی، صفحات ویزا هم باید ترجمه شوند، هر صفحه جداگانه محاسبه می‌شود. هزینه تأییدات دادگستری و وزارت خارجه هم در صورت نیاز جداگانه محاسبه می‌شود.

مدارکی که معمولا همراه گذرنامه ترجمه می‌شوند

ترجمه رسمی گذرنامه در اکثر موارد به تنهایی کافی نیست و باید در کنار سایر مدارک ارائه شود.

ترجمه رسمی مدارک هویتی شامل شناسنامه و کارت ملی که معمولا کنار گذرنامه درخواست می‌شوند. اسپل نام در این ترجمه‌ها باید دقیقا با گذرنامه مطابقت داشته باشد.

ترجمه رسمی مدارک تحصیلی برای پرونده‌های ثبت شرکت در خارج یا ویزاهای کاری که نیاز به اثبات تخصص دارند.

ترجمه رسمی گواهی عدم سوء پیشینه که در اکثر پرونده‌های ثبت شرکت در خارج و مهاجرت الزامی است.

ترجمه رسمی اسناد شرکتی برای کسانی که قصد ثبت شعبه یا شرکت در خارج را دارند و باید اسناد شرکت ایرانی را هم ترجمه کنند.